İngilizce Kelime Türetme Yöntemleri ve İngilizce Ekler
İngilizce, kelime türetme açısından oldukça zengin bir dildir ve bu süreç; ekleme (affixation), birleştirme (compounding), dönüşüm (conversion), kısaltma (clipping), kısaltmalar ve akronimler (acronyms) ile geri türetme (back-formation) gibi çeşitli yöntemlerle gerçekleşir. Bu yöntemler arasında en yaygın olanı, kelime köklerine ya da gövdelerine ön ekler (prefixes) ve son ekler (suffixes) getirilmesidir. İngilizce ekler, kelimenin anlamını değiştirebildiği gibi (un-, dis-, -less gibi), kelime türünü de dönüştürebilir (-ness, -tion, -ify gibi). Kelime türetme yöntemlerini ve eklerin işlevlerini öğrenmek, kelime dağarcığını sistemli biçimde geliştirmeye, bilinmeyen kelimelerin anlamını bağlam içinde tahmin etmeye ve akademik İngilizceyi daha etkin kullanmaya yardımcı olur.
İngilizce Kelime Türetme için Kullanılabilecek Ekler
İngilizcede kelime türetmek için kullanılan birçok ek vardır. Bu eklerin kelimelere getirdiği anlamı bilirseniz, türemiş kelimenin anlamını tahmin edebilirsiniz. Aşağıdaki tabloda yer alan ön ekleri (prefix) ve anlamlarını inceleyelim.
Prefix (ön ek) | Anlamı |
|---|---|
Anti- | Karşı, zıt |
Auto- | Kendi, kendine |
Bi- | İki, çift |
Co- | Birlikte, ortak |
Contra- | Karşı, zıt |
Counter- | Karşı, aksi yönde |
De- | Kaldırma, azaltma, tersine çevirme |
Dis- | Olumsuzluk, yokluk, karşıtlık |
Ex- | Eski, dışarı, önce |
Il- | Olumsuzluk |
Im- | Olumsuzluk |
In- | Olumsuzluk, içine doğru |
Inter- | Arasında |
Mal- | Kötü, yanlış |
Mega- | Çok büyük, devasa |
Micro- | Çok küçük |
Mid- | Orta |
Mis- | Yanlış, hatalı |
Multi- | Çok, birçok |
Non- | Olmayan, yok |
Out- | Dışarı, dışta, aşırı |
Over- | Aşırı, fazla |
Poly- | Çok |
Post- | Sonra |
Pre- | Önce |
Pro- | İçin, lehine |
Re- | Tekrar, yeniden |
Semi- | Yarı |
Sub- | Alt, aşağı |
Super- | Üst, aşırı |
Tele- | Uzak |
Un- | Olumsuzluk, tersine |
Under- | Yetersiz, alt |
Uni- | Tek |
Co (İle, Beraber, Birlikte) İngilizce Eki ile Sözcük Türetme
“Co-” ön eki İngilizce kelimelere birliktelik anlamı katmak için kullanılır. Aşağıdaki tabloda yer alan “co-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Coexistence | Bir arada var olma |
Coexistent | Beraber var olan |
Coextensive | Eş süreli |
Cofounder | Kurucu ortak |
Cofunction | Eş işlev |
Cohabitant | Aynı ortamda yaşayan |
Coinfection | Koenfeksiyon |
Coinsurance | Ortak sigorta |
Cooperation | İşbirliği |
Cooptation | Oy birliğiyle seçme |
Co-pilot | Yardımcı pilot |
“Co-” eki kullanılarak türetilen kelimelerin cümle içinde hangi anlamlarda kullanıldığını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini inceleyelim.
The two authors decided to co-write a novel about modern society.
(İki yazar, modern toplum hakkında birlikte bir roman yazmaya karar verdi.)
Students are encouraged to cooperate with each other during group projects.
(Öğrenciler, grup projeleri sırasında birbirleriyle iş birliği yapmaya teşvik edilir.)
She works as a co-founder of a small technology startup.
(O, küçük bir teknoloji girişiminin kurucu ortağı olarak çalışıyor.)
Contra (Karşıt, Zıt) İngilizce Eki ile Sözcük Türetme
“Contra-” ön eki İngilizce kelimelerde karşıt, zıtlık içeren anlamlarına gelmektedir. Aşağıdaki tabloda yer alan “contra-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Contradict | Çelişmek, zıttını söylemek |
Contraindicate | Tedavinin uygun olmadığını göstermek |
Contraception | Doğum kontrolü |
Contravention | Çelişki |
Contravener | Aykırı olan |
Contrastive | Zıt, karşılaştırmalı |
Contralateral | Karşı tarafla ilgili |
“Contra-” eki kullanılarak oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.
Her findings contradict the established theory.
(Bulguları yerleşik teoriyi çelişkiye düşürüyor.)
The protesters took a contrarian stance at the meeting.
(Göstericiler toplantıda karşıt bir tutum benimsedi.)
They discovered contraband items at the border checkpoint.
(Sınır noktasında kaçak eşyalar bulundu.)
De (Karşıt, Ters) İngilizce Eki ile Sözcük Türetme
“De-” ön eki İngilizce kelimelere olumsuzluk ve karşıtlık anlamı katarak bulunduğu sözcüğü negatifleştirir. Aşağıdaki tabloda yer alan “-de” ön eki almış kelimeleri ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Deactivate | Etkisizleştirmek |
Decode | Deşifre etmek |
Decommission | Hizmetten ayrılma |
Decompose | Çözünmek, ayrışmak |
Deconstruct | Parçalara ayırmak |
Decontaminate | Bulaşıcı maddelerden temizlemek |
Deflate | Havasını indirmek, fiyat düşürmek |
Deform | Biçimini bozmak |
Derail | Raydan çıkarmak |
“De-” ön eki ile oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için hazırladığımız cümle örnekleri ve Türkçe çevirileri aşağıda yer almaktadır.
The central bank decided to devalue the currency.
(Merkez bankası para birimini değersizleştirmeye karar verdi.)
We must deconstruct the argument to find its flaws.
(Argümanı kusurlarını bulmak için sökmek gerekiyor.)
Please deactivate the account if you no longer use it.
(Hesabı artık kullanmıyorsan lütfen devre dışı bırak.)
Inter (Arası, Arasında) İngilizce Eki ile Sözcük Türetme
“Inter-” ön eki İngilizce kelimelere arası, arasında anlamları katar. Aşağıdaki tabloda yer alan “inter-” ön eki almış kelimeleri ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Interaction | Etkileşim |
Intercede | Araya girmek |
Interfere | Müdahale etmek |
Interlude | Ara dönem |
International | Uluslararası |
Interrelated | Birbiri ile alakası olan |
Intermediate | Orta seviye |
Interface | Arayüz |
Interdependence | Dayanışma |
Intertwined | Birbirine dolanmış, iç içe |
Interlocking | İç içe geçmiş |
Intermittent | Aralıklı |
Interlinked | Birbiriyle bağlantılı |
Aşağıda yer alan “Inter-” ön eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyerek, kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilirsiniz.
International students often face cultural adjustment challenges.
(Uluslararası öğrenciler sıklıkla kültürel uyum zorluklarıyla karşılaşır.)
There was a brief interaction between the two scientists.
(İki bilim insanı arasında kısa bir etkileşim oldu.)
The teams will interconnect their systems next month.
(Takımlar gelecek ay sistemlerini birbirine bağlayacak.)
Mis (Yanlış olan, hatalı) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Mis-” ön eki bulundukları kelimelere “yanlış, hatalı” anlamı katar. Aşağıdaki tabloda “mis-” eki alan kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Misbehave | Kötü davranmak |
Miscount | Yanlış hesap etmek |
Misdirect | Yanlış yön göstermek |
Misfortune | Şanssızlık |
Mislead | Yanlış yönlendirmek |
Mismatch | Yanlış eşleşme |
Misplace | Yanlış yere koymak |
Misprint | Yanlış basmak |
Misquote | Birinin sözünü yanlış tekrarlamak |
Misremember | Yanlış hatırlamak |
Misspell | Yanlış hecelemek |
Mistreat | Kötü davranmak |
Misunderstand | Yanlış anlamak |
“Mis-” ön eki alan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için hazırladığımız cümle örnekleri aşağıda yer almaktadır.
He misunderstood the instructions and missed the deadline.
(Talimatları yanlış anladı ve son teslim tarihini kaçırdı.)
They misplace important documents sometimes.
(Bazen önemli evrakları yanlış yere koyuyorlar.)
The manager misjudged the project’s complexity.
(Yönetici projenin karmaşıklığını yanlış değerlendirdi.)
Multi (Çoğul, Birden çok) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Multi-” ön eki İngilizce kelimelere getirildiğinde çoklu, birden çok anlamı verir. “Multi-” ön eki almış kelimeler aşağıdaki tabloda anlamlarıyla birlikte yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Multicellular | Çok hücreli |
Multicolored | Çok renkli |
Multicultural | Çok kültürlü |
Multifaceted | Çok yüzlü |
Multiform | Çok şekilli |
Multilateral | Çok kenarlı, çok taraflı |
Multilayered | Çok katmanlı |
Multimillionaire | Multimilyoner |
“Multi-” ön eki alan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için hazırladığımız cümle örnekleri aşağıda yer almaktadır.
The festival features a multicultural lineup of performers.
(Festival, çokkültürlü bir performans kadrosuna sahip.)
She is a multitalented artist who paints and composes music.
(O, hem resim yapan hem de müzik besteleyen çok yetenekli bir sanatçı.)
The company offers a multimedia learning platform.
(Şirket, çoklu ortam eğitim platformu sunuyor.)
Non (Olmayan, dışında kalan) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Non-” ön eki İngilizce kelimelere olmayan, dışında kalan anlamları katar. Aşağıdaki tabloda yer alan “non-” ön eki almış kelimeleri ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Nonconformist | Topluluğa uymayan |
Nonsmoker | Sigara içmeyen |
Nonfiction | Kurgu olmayan |
Nonscheduled | Programlanmamış |
Noncommitted | Yükümlülük altına girmemiş |
Noncommissioned | Resmen görevli olmayan |
Nonrestrictive | Kısıtlayıcı olmayan |
Nonthreatening | Tehdit edici olmayan |
Noncancerous | Kanser yapmayan |
Nonalcoholic | Alkolsüz |
Aşağıda yer alan “non-” ön eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyerek bu kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilirsiniz.
This area is non-smoking by law.
(Bu alanda yasaya göre sigara içilmez.)
He gave a noncommittal answer to avoid conflict.
(Çatışmadan kaçınmak için kararsız bir yanıt verdi.)
They sell nonperishable food items at the market.
(Pazarda bozulmayan gıda maddeleri satıyorlar.)
Out (Dahası, fazlası) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Out-” ön eki İngilizce kelimelere dahası, fazlası, dışında anlamları katar. Aşağıdaki tabloda yer alan “out-” ön eki almış kelimeleri ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Outrageous | Şoke edici |
Outpatient | Ayakta tedavi edilen hasta |
Outperform | Daha iyi yapmak |
Outpour | Taşma, içini dökme |
Outcompete | Üstün gelmek |
Outgoing | Dışa dönük |
Outdoor | Dış mekan |
Outfielder | Dış saha oyuncusu |
Outflowing | Dışarı akan |
Outcome | Sonuç |
Outcast | Dışlanmış |
Outclass | Üstünlük sağlamak |
Outrun | Daha hızlı koşmak, kaçmak |
Outlook | Görünüm |
Outbreak | Salgın, başlama, patlak verme |
Aşağıda yer alan “out-” ön eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyerek bu kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilirsiniz.
She managed to outshine her rivals in the competition.
(Yarışmada rakiplerini gölgede bırakmayı başardı.)
The athlete consistently outperformed expectations.
(Sporcu sürekli beklentilerin üzerinde performans gösterdi.)
They plan to outgrow the current office by next year.
(Gelecek yıl mevcut ofisi aşacak şekilde büyümeyi planlıyorlar.)
Over (Aşırı) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Over-” ön eki getirildiği İngilizce sözcüklere aşırı, üst anlamı katar. Aşağıdaki tabloda yer alan “over-” ön eki almış kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Overboard | Gemiden denize |
Overcoat | Palto |
Overhang | Üzerinde asılı kalmak, üzerine süslü şeyler asmak |
Overlap | Örtüşmek |
Overlord | Derebeyi |
Overrun | Makine vb fazla çalıştırmak |
Overthrow | Alaşağı etmek |
Overact | Abartılı davranmak |
Overactive | Aşırı aktif |
Overcrowded | Fazla kalabalık |
Overfull | Fazla dolu |
Oversupply | Fazla tedarik etmek |
Overweight | Fazla kilolu |
Overcome | Üstesinden gelmek |
Aşağıda yer alan “over-” ön eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyerek bu kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilirsiniz.
He tends to overestimate his own abilities.
(Kendi yeteneklerini fazla abartma eğiliminde.)
The soup is overcooked and tastes bland.
(Çorba fazla pişmiş ve tatsız.)
She felt overwhelmed by the amount of work.
(İş miktarı karşısında bunalmış hissetti.)
Post (Sonrası) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Post-” ön eki İngilizce kelimelerde sonrası anlamlarına gelmektedir. Aşağıdaki tabloda yer alan “post-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Postgame | Oyun sonrası |
Postseason | Sezon sonrası |
Postpone | Ertelemek |
Postnatal | Doğum sonrası |
Postgraduate | Mezuniyet sonrası, lisansüstü |
“Post-” ön eki kullanılarak oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.
After the war, many countries entered a postwar rebuilding phase.
(Savaştan sonra birçok ülke savaş sonrası yeniden yapılanma dönemine girdi.)
They published a postscript with additional notes.
(Ek notlarla birlikte bir dipnot yayınladılar.)
She started a postdoctoral fellowship at the university.
(Üniversitede doktora sonrası bir burs programına başladı.)
Pre (Öncesi) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Pre-” ön eki getirildiği İngilizce kelimelere öncesi anlamı verir. Aşağıdaki tabloda yer alan “pre-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Prefix | Ön ek |
Prejudice | Ön yargı |
Preview | Önceden görmek |
Prevent | Önlemek |
Predict | Tahmin etmek |
Prepare | Hazırlanmak |
Precaution | Önceden alınan önlem |
Preschool | Okul öncesi |
Preorder | Ön sipariş |
Precook | Önceden pişirmek |
“Pre-” ön eki kullanılarak oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.
Please preview the document before the meeting.
(Toplantıdan önce belgeye göz atın lütfen.)
The region experienced a preindustrial economy for centuries.
(Bölge yüzyıllarca sanayileşme öncesi bir ekonomi yaşadı.)
They prefer to preheat the oven before baking.
(Pişirmeden önce fırını önceden ısıtmayı tercih ederler.)
Re (Tekrar) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Re-” ön eki getirildiği İngilizce kelimelere tekrar anlamı verir. İşte sizler için ‘’re-‘’ eki alan sözcükler:
Word | Kelime |
|---|---|
Rebuild | Yeniden inşa etmek |
Rewrite | Yeniden yazmak |
Redo | Yeniden yapmak |
Revise | Tekrar gözden geçirmek |
Reflect | Yansıtmak |
Relive | Yeniden yaşamak |
Repeat | Tekrarlamak |
Revenge | İntikam almak |
Retrieve | Geri almak |
Return | Geri dönmek |
Replay | Yeniden oynamak, yeniden çalmak |
Refresh | Tazelemek |
“Re-” ön eki kullanılarak oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.
She decided to rewrite the introduction for clarity.
(Netlik için giriş bölümünü yeniden yazmaya karar verdi.)
We need to reconsider our strategy.
(Stratejimizi tekrar gözden geçirmemiz lazım.)
He rehearsed the speech several times before the event.
(Etkinlikten önce konuşmayı birkaç kez prova etti.)
Sub (Alt) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Sub-” ön eki bulunduğu İngilizce kelimelere alt anlamı katar. Aşağıda yer alan “sub-” ön eki almış kelime örneklerini ve Türkçe anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Subject | Konu |
Subway | Metro |
Submit | Sunmak, ibraz etmek |
Subtle | Hemen göze çarpmayan |
Submarine | Denizaltı |
Subheading | Alt başlık |
Submerge | Suyun içine batırmak |
“Sub-” ön eki kullanılarak oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.
The submarine dove beneath the waves.
(Denizaltı dalgaların altına daldı.)
She submitted the report to the supervisor.
(Raporu gözetmene teslim etti.)
The city has a large subway network.
(Şehrin geniş bir metro ağı var.)
Super (Daha gelişmiş) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Super-” ön eki bulunduğu İngilizce kelimelere daha gelişmiş anlamı kadar. Aşağıda yer alan “super-” ön eki almış kelime örneklerini ve Türkçe anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Superman | Süper adam |
Superstar | Süper star |
Superintendent | Amir, yönetici, başkomiser |
Supervisor | Denetmen |
Superlative | En üstün derece |
“Super-” ön eki kullanılarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.
The team enjoyed a superb performance last night.
(Takım dün gece mükemmel bir performans sergiledi.)
She supervises three junior researchers in the lab.
(Laboratuvarda üç genç araştırmacıyı denetliyor.)
That solution seems superfluous in this context.
(Bu bağlamda o çözüm gereksiz görünüyor.)
Uni (Tek, yalnız) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Uni-” ön eki İngilizce kelimelere tek, yalnız anlamı katmak için kullanılır. Aşağıdaki tabloda yer alan “uni-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Unicameral | Tek meclisi olan parlamento |
Unicorn | Tek boynuzlu at |
Unicycle | Tek tekerlekli bisiklet |
Uniform | Üniforma |
Unify | Bütünleştirmek, birleştirmek |
Unilateral | Tek yanlı |
Union | Birlik |
Unique | Tek, eşsiz |
Unisex | İki cinsiyet için de uygun |
Unit | Birlik |
Unite | Birleştirmek |
“Uni-” ön eki kullanılarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.
He rode a unicycle in the circus show.
(Sirk gösterisinde tek tekerlekli bisiklet sürdü.)
The university offers a wide range of courses.
(Üniversite geniş bir ders yelpazesi sunuyor.)
They emphasized unity during the difficult times.
(Zor zamanlarda birlik vurguladılar.)
H2 Under (Altında, hâlinde) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“Under-” ön eki İngilizce kelimelere altında, halinde anlamı katmak için kullanılır. Aşağıdaki tabloda yer alan “under-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.
Word | Kelime |
|---|---|
Underarm | Koltuk altı |
Underbrush | Ağaç altındaki çalılık |
Underwear | İç giyim |
Underclothes | İç giyim |
Undercooked | Pişmemiş |
Undercurrent | Gizli etki, dip akıntısı |
Underdog | Kazanma şansı az olan kimse |
Underestimate | Küçümsemek |
Undervalue | Küçümsemek, azımsamak |
Underfoot | Ayak altı, hor görülmüş |
“Under-” ön eki kullanılarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.
The project is currently under review.
(Proje şu anda inceleme altında.)
He felt underpaid for the amount of work he did.
(Yaptığı iş miktarına göre az ödenmiş hissetti.)
They live under constant pressure at the company.
(Şirkette sürekli baskı altında yaşıyorlar.)
İngilizcede Son Ekler ile Sözcük Türetme
Kelimelerin anlamını değiştirerek yeni kelime üretmek için kelimelerin sonuna eklenen eklere “suffix” yani son ek adı verilir. Son eklerin hangi amaçla kullanıldıklarını bilirseniz, bu eklerin kullanıldığı türemiş kelimelerin anlamını tahmin edebilirsiniz. Aşağıda son eklerin kelimelere getirdikleri anlamlar ve bu kelimelere örnekler yer almaktadır.
-Er Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“-Er” son eki, çoğunlukla kelime kökünde belirtilen işi yapan kişiden bahsetmek için kullanılır. Genellikle bu eki alan kelimeler mesleklerdir. Aşağıdaki tabloda “-er” son eki alan kelimeler ve Türkçe anlamları yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Reporter | Muhabir |
Fighter | Dövüşçü |
Watcher | İzleyici |
Writer | Yazar |
Listener | Dinleyici |
Calculator | Hesap makinesi |
Conductor | Kondüktör |
Teacher | Öğretmen |
Banker | Bankacı |
Cooker | Aşçı |
“-Er” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-er” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.
The teacher explained the concept clearly.
(Öğretmen kavramı açıkça anlattı.)
A baker starts very early in the morning.
(Fırıncı sabah çok erken başlar.)
The runner crossed the finish line first.
(Koşucu bitiş çizgisini birinci geçti.)
-Ment Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“-Ment” son eki genellikle fiilleri isme dönüştürmek için kullanılır. Aşağıdaki tabloda “-ment” son eki almış kelime örnekleri ve anlamları yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Development | İlerleme, gelişme |
Punishment | Cezalandırma |
Unemployment | İşsizlik |
Disappointment | Hayal kırıklığı |
Accomplishment | Başarı |
Understatement | Olduğundan hafif beyan etme |
Acknowledgment | Onay, kabul etme |
Discouragement | Cesaretini kırma |
“-Ment” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ment” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.
Their agreement was signed yesterday.
(Anlaşmaları dün imzalandı.)
The new development will boost the local economy.
(Yeni yapılaşma yerel ekonomiyi canlandıracak.)
She showed great achievement in her studies.
(Çalışmalarında büyük başarı gösterdi.)
-Ism Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“-Ism” son eki genellikle kavram veya ideolojilerden bahsetmek için kullanılır. Aşağıdaki tabloda “-ism” son eki almış kelimeler ve Türkçe anlamları yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Fundamentalism | Köktencilik |
Utilitarianism | Menfaatçılık |
Constructivism | Yapısalcılık |
Sensationalism | Heyecan ve coşku merakı |
Traditionalism | Gelenekçilik |
Exceptionalism | İstisnacılık |
Existentialism | Varoluşçuluk |
“-Ism” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ism” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.
Realism in art aims to represent life accurately.
(Sanatta realizm hayatı doğru temsil etmeyi amaçlar.)
Capitalism shapes many economic policies.
(Kapitalizm birçok ekonomik politikayı şekillendirir.)
Optimism helped them cope with setbacks.
(İyimserlik onların aksiliklerle başa çıkmasına yardımcı oldu.)
-Ist Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“-Ist” son eki İngilizce kelimelere getirildiğinde genellikle o kelimede bahsedilen işi yapan kişiyi tanımlar. Aşağıdaki tabloda “-ist” son eki alan kelime örnekleri ve Türkçe anlamları yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Socialist | Sosyalist |
Capitalist | Kapitalist |
Scientist | Bilim insanı |
Realist | Gerçekçi |
Artist | Sanatçı |
Tourist | Turist |
Journalist | Gazeteci |
“-Ist” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ist” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.
The artist unveiled his latest painting.
(Sanatçı son tablosunu ortaya çıkardı.)
She is a specialist in medieval literature.
(O, ortaçağ edebiyatı konusunda bir uzman.)
The pianist received a standing ovation.
(Piyanist ayakta alkışlandı.)
İngilizcede İsimden Fiil Türetmek için Kullanılan Ekler
İngilizcede kelime türetme yöntemlerinden biri de isimleri fiil haline getirmektir. İsimleri fiil haline getirmek için kullanılan belli ekler vardır. İsimden fiil türetmek için kullanılan ekler aşağıda yer alan başlıklarda işlenmiştir.
-Ify Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
İsimden fiil türetirken kullanılan eklerden biri “-ify” son ekidir. “-ify” son eki alarak isimden fiile dönüşen kelimelere örnekler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Diversify | Çeşitlendirmek |
Intensify | Yoğunlaştırmak |
Exemplify | Örneklendirmek |
Indemnify | Dokunulmazlık vermek |
Personify | Karakterize etmek |
Specify | Belirtmek (ayrıntılı) |
“-Ify” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ify” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.
They will simplify the process to save time.
(Zaman kazanmak için süreci basitleştirecekler.)
The artist tried to beautify the old building.
(Sanatçı eski binayı güzelleştirmeye çalıştı.)
Can you clarify your main point?
(Ana fikrini netleştirebilir misin?)
-Ise Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
İsimden fiil türetirken kullanılan bir diğer ek “-ise” son ekidir. “-ise” son eki alarak isimden fiile dönüşen kelimelere örnekler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Advertise | Reklamını yapmak |
Advise | Öneri vermek |
Apprise | Bilgi vermek, haber yapmak |
Chastise | Cezalandırmak, ağır şekilde azarlamak |
Circumcise | Sünnet etmek |
Comprise | Kapsamak, içermek |
Compromise | Anlaşmak, uzlaşmak |
“-Ise” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ise” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.
She realised the error only after submitting the form.
(Formu gönderdikten sonra hatayı fark etti.)
The committee will finalise the agenda tomorrow.
(Komite toplantı gündemini yarın sonuçlandıracak.)
They customised the software for local users.
(Yazılımı yerel kullanıcılar için özelleştirdiler.)
İngilizcede İsimden Sıfat Türetmek için Kullanılan Ekler
İngilizcede kelime türetmenin bir diğer yolu da isimleri (nouns) sıfatlara (adjectives) dönüştürmektir. İsimleri sıfat haline getirmek için kullanılan ekler aşağıda yer alan başlıklarda işlenmiştir.
-Ic Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“-Ic” son eki ile isimler sıfatlara dönüştürülebilir. Aşağıdaki tabloda “-ic” son eki alarak isimden sıfata dönüşmüş kelimelere örnekler yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Classic | Klasik |
Drastic | Şiddetli, esaslı, ciddi seviyede |
Arctic | Buzul, kutup |
Basic | Temel, esas |
Aerobic | Aerobik, havada yaşayan |
Dramatic | Dramatik |
Exotic | Egzotik |
“-Ic” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ic” son eki almış kelimelerle cümle örnekleri hazırladık.
His poetic style impressed the audience.
(Onun şiirsel üslubu dinleyicileri etkiledi.)
The economic outlook is improving slowly.
(Ekonomik görünüm yavaşça iyileşiyor.)
The metallic surface reflected the light.
(Metal yüzey ışığı yansıttı.)
-proof Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“-Proof” son eki ile isimler sıfata dönüştürülebilir. Bu ek, getirildiği isimlere geçirmez, dayanıklı anlamı katar. Aşağıdaki tabloda “-proof” son eki alarak isimden sıfata dönüşmüş kelimelere örnekler yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Foolproof | Dört dörtlük, mükemmel |
Ovenproof | Fırına girebilen |
Fireproof | Ateş geçirmez |
Windproof | Rüzgar geçirmez |
Heatproof | Sıcak geçirmez |
Leakproof | Sızıntı geçirmez |
Rustproof | Pas tutmaz |
Waterproof | Suya dayanıklı |
Bullet-proof | Kurşun geçirmez |
“-Proof” son eki alarak isimden sıfata dönüşen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-proof” son eki almış kelimelerle cümle örnekleri hazırladık.
We bought a waterproof jacket for the trip.
(Gezi için su geçirmez bir ceket aldık.)
The plan seemed foolproof at first.
(Plan ilk başta kusursuz gibi görünüyordu.)
They used bulletproof glass in the bank.
(Bankada kurşungeçirmez cam kullandılar.)
-free Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“-Free” son eki, isimleri sıfata dönüştürmek için kullanılan eklerden biridir. Bu ek, getirildiği isimlere “-sız/-siz” anlamı katar. Aşağıdaki tabloda “-free” son eki alarak isimden sıfata dönüşmüş kelimelere örnekler yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Carefree | Kaygısız, üzüntüsüz |
Germfree | Mikropsuz |
Sugar-free | Şekersiz |
Scotfree | Kazasız belasız, sağ salim |
Woodfree | Hamur kağıt |
Dustfree | Tozsuz |
Gluten-free | Glutensiz |
Lactose-free | Laktozsuz |
Alcohol-free | Alkolsüz |
“-Free” son eki alarak isimden sıfata dönüşen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-free” son eki almış kelimelerle cümle örnekleri hazırladık.
This product is sugar-free and suitable for diabetics.
(Bu ürün şekersizdir ve diyabetikler için uygundur.)
We enjoyed a duty-free shopping session at the airport.
(Havalimanında gümrüksüz satış mağazalarından alışveriş yaptık.)
He prefers a smoke-free environment.
(Tütünsüz bir ortamı tercih ediyor.)
-less Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme
“-Less” son eki, isimleri sıfata dönüştürmek için kullanılan eklerden biridir. Bu ek, getirildiği isimlere “-sız/-siz” ve “-mez/-maz” anlamı katar. Aşağıdaki tabloda “-less” son eki alarak isimden sıfata dönüşmüş kelimelere örnekler yer almaktadır.
Word | Kelime |
|---|---|
Harmless | Zararsız |
Careless | Umursamaz |
Nameless | Adsız |
Heartless | Kalpsiz |
Meaningless | Anlamsız |
Countless | Sayısız |
Useless | İşe yaramaz, kullanışsız |
Doubtless | Kuşkusuz |
Endless | Sonsuz |
Fearless | Korkusuz |
Helpless | Çaresiz |
Homeless | Evsiz |
Tasteless | Lezzetsiz, zevksiz |
Shameless | Utanmaz, terbiyesiz |
“-Less” son eki alarak isimden sıfata dönüşen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-less” son eki almış kelimelerle cümle örnekleri hazırladık.
She felt helpless in that situation.
(O durumda çaresiz hissetti.)
The careless mistake cost them dearly.
(Dikkatsiz hata onlara pahalıya mal oldu.)
His fearless attitude inspired the team.
(Onun korkusuz tavrı takımı motive etti.)
İngilizcede Sözcüklerin Hem Fiil hem de İsim Olarak Kullanılabilmesi (Conversion)
İngilizcede bir kelimenin hem isim hem de fiil olarak kullanılabilmesine conversion (dönüştürme) adı verilir. Bu sayede ek getirmeden kelimenin anlamı değiştirilmiş, yani yeni anlamda bir kelime türetilmiş olur. Aynı kelimenin nasıl hem isim hem de fiil olarak kullanıldığını daha iyi kavrayabilmeniz için aşağıda bu kelimelerle örnek cümleler yer almaktadır.
Please email the report to me by noon. / I received your email this morning.
(Lütfen raporu öğlene kadar bana e-posta ile gönder. / Bu sabah e-postanı aldım.)
Can you book a table for two? / I found an old booking confirmation.
(İki kişilik bir masa rezervasyonu yapabilir misin? / Eski bir rezervasyon onayı buldum.)
They will run the experiment tomorrow. / She went for a quick run in the park.
(Deneyi yarın yürütecekler. / Parkta kısa bir koşuya çıktı.)
İngilizcede Bileşik Kelime Türetme (Compounding)
İngilizcede iki farklı sözcüğü birleştirerek yeni bir sözcük oluşturmaya “compounding” (birleştirme) adı verilir. İki ayrı kelimenin birleşimiyle oluşturulan kelimenin artık yeni bir anlamı vardır. Aşağıdaki tabloda hangi kelimelerin birleştirildiği gösterilerek bileşik kelimelere örnekler verilmiştir.
| Word (Kelime) | Word (Kelime) | Compound (Bileşik Kelime) |
|---|---|---|
| Earth (Yeryüzü) | Quake (Sarsıntı) | Earthquake (Deprem) |
| Fire (Yangın) | Fighter (Dövüşçü) | Firefighter (İtfaiyeci) |
| Heart (Kalp) | Breaking (Kırılma) | Heartbreaking (Yürek burkucu) |
| Body (Vücut) | Guard (Siper) | Bodyguard (Koruma) |
| Fire (Ateş) | Fly (Sinek) | Firefly (Ateşböceği) |
| Lady (Hanımefendi) | Bug (Böcek) | Ladybug (Uğur Böceği) |
| Butter (Yağ) | Fly (Sinek) | Butterfly (Kelebek) |
| Sun (Güneş) | Rise (Yükselmek) | Sunrise (Gündoğumu) |
| Green (Yeşil) | House (Ev) | Greenhouse (Sera) |
| Bed (Yatak) | Room (Oda) | Bedroom (Yatak odası) |
| Living (Yaşamak) | Room (Oda) | Living-room (Oturma odası) |
| Run (Koşmak) | Way (Yol) | Runway (Podyum) |
Bileşik kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için aşağıda yer alan bileşik kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.
I wrote my notes in a new notebook.
(Notlarımı yeni bir deftere yazdım.)
Please bring a toothbrush and toothpaste for the trip.
(Gezi için bir diş fırçası ve diş macunu getir lütfen.)
The airport shuttle arrives every thirty minutes.
(Havaalanı servisi her otuz dakikada bir geliyor.)
İngilizcedeki Düzensiz Fiillerden Meydana Gelen Sözcükler
İngilizcede bazı sözcükler çekimlendiği zaman sonuna “-ed” eki almazlar. Düzensiz şekilde, belli bir kural olmadan dönüşüme uğrarlar. Bu düzensiz fiillere örnekler ve çekimlenmiş halleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
V1 (Birinci hal) | V2 (İkinci hal) | V3 (Üçüncü hal) |
|---|---|---|
Arise (yükselmek) | Arose | Arisen |
Awake (uyanmak) | Awoke | Awoken |
Bear (taşımak, çekmek, katlanmak) | Bore | Borne |
Beat (dövmek) | Beat | Beaten |
Become (dönüşmek) | Became | Become |
Begin (başlamak) | Began | Begun |
Bend (bükmek) | Bent | Bent |
Bet (iddiaya girmek) | Bet | Bet |
Bid (teklif etmek) | Bid | Bid |
Düzensiz fiilleri daha iyi kavramak için aşağıda yer verilen düzensiz fiillerle kurulmuş cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.
The teacher explained yesterday’s lesson clearly. (teacher ← teach)
(Öğretmen dünkü dersi açıkça anlattı.)
An experienced driver handled the difficult road conditions. (driver ← drive)
(Deneyimli bir sürücü zorlu yol koşullarını yönetti.)
The singer performed three new songs at the concert. (singer ← sing)
(Şarkıcı konserde üç yeni şarkı seslendirdi.)
İngilizce Kelime Türetme Kuralları ve İngilizce Ekler ile İlgili Sık Sorulan Sorular
“Prefix” nedir?
Prefix, bir kelimenin başına gelerek onun anlamını değiştiren veya genişleten ön ektir.
“Suffix” nedir?
Suffix, bir kelimenin sonuna gelerek anlamını veya kelime türünü değiştiren son ektir.
İngilizce kelime türetme nedir?
İngilizce kelime türetme, mevcut kelimelere ekler getirilerek ya da farklı yapısal yöntemler kullanılarak yeni kelimeler oluşturma sürecidir.
İngilizcede “compound” ne demek?
İngilizcede “compound”, iki ya da daha fazla kelimenin birleşerek tek bir anlam taşıyan yeni bir kelime oluşturması anlamına gelir.


