İngilizce Kelime Türetme Yöntemleri ve İngilizce Ekler

Özel öğretmeninle canlı ve
bire bir İngilizce dersleri
için hemen kayıt ol !

Hemen Bilgi Al

Özel öğretmeninle canlı ve
bire bir İngilizce dersleri
için hemen kayıt ol !

Hemen Bilgi Al

İngilizce Kelime Türetme Yöntemleri ve İngilizce Ekler

İngilizce, kelime türetme açısından oldukça zengin bir dildir ve bu süreç; ekleme (affixation), birleştirme (compounding), dönüşüm (conversion), kısaltma (clipping), kısaltmalar ve akronimler (acronyms) ile geri türetme (back-formation) gibi çeşitli yöntemlerle gerçekleşir. Bu yöntemler arasında en yaygın olanı, kelime köklerine ya da gövdelerine ön ekler (prefixes) ve son ekler (suffixes) getirilmesidir. İngilizce ekler, kelimenin anlamını değiştirebildiği gibi (un-, dis-, -less gibi), kelime türünü de dönüştürebilir (-ness, -tion, -ify gibi). Kelime türetme yöntemlerini ve eklerin işlevlerini öğrenmek, kelime dağarcığını sistemli biçimde geliştirmeye, bilinmeyen kelimelerin anlamını bağlam içinde tahmin etmeye ve akademik İngilizceyi daha etkin kullanmaya yardımcı olur.

İngilizce Kelime Türetme için Kullanılabilecek Ekler

İngilizcede kelime türetmek için kullanılan birçok ek vardır. Bu eklerin kelimelere getirdiği anlamı bilirseniz, türemiş kelimenin anlamını tahmin edebilirsiniz. Aşağıdaki tabloda yer alan ön ekleri (prefix) ve anlamlarını inceleyelim.

Prefix (ön ek)

Anlamı

Anti-

Karşı, zıt

Auto-

Kendi, kendine

Bi-

İki, çift

Co-

Birlikte, ortak

Contra-

Karşı, zıt

Counter-

Karşı, aksi yönde

De-

Kaldırma, azaltma, tersine çevirme

Dis-

Olumsuzluk, yokluk, karşıtlık

Ex-

Eski, dışarı, önce

Il-

Olumsuzluk

Im-

Olumsuzluk

In-

Olumsuzluk, içine doğru

Inter-

Arasında

Mal-

Kötü, yanlış

Mega-

Çok büyük, devasa

Micro-

Çok küçük

Mid-

Orta

Mis-

Yanlış, hatalı

Multi-

Çok, birçok

Non-

Olmayan, yok

Out-

Dışarı, dışta, aşırı

Over-

Aşırı, fazla

Poly-

Çok

Post-

Sonra

Pre-

Önce

Pro-

İçin, lehine

Re-

Tekrar, yeniden

Semi-

Yarı

Sub-

Alt, aşağı

Super-

Üst, aşırı

Tele-

Uzak

Un-

Olumsuzluk, tersine

Under-

Yetersiz, alt

Uni-

Tek

Co (İle, Beraber, Birlikte) İngilizce Eki ile Sözcük Türetme

“Co-” ön eki İngilizce kelimelere birliktelik anlamı katmak için kullanılır. Aşağıdaki tabloda yer alan “co-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Coexistence

Bir arada var olma

Coexistent

Beraber var olan

Coextensive

Eş süreli

Cofounder

Kurucu ortak

Cofunction

Eş işlev

Cohabitant

Aynı ortamda yaşayan

Coinfection

Koenfeksiyon

Coinsurance

Ortak sigorta

Cooperation

İşbirliği

Cooptation

Oy birliğiyle seçme

Co-pilot

Yardımcı pilot

“Co-” eki kullanılarak türetilen kelimelerin cümle içinde hangi anlamlarda kullanıldığını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini inceleyelim.

The two authors decided to co-write a novel about modern society.
(İki yazar, modern toplum hakkında birlikte bir roman yazmaya karar verdi.)

Students are encouraged to cooperate with each other during group projects.
(Öğrenciler, grup projeleri sırasında birbirleriyle iş birliği yapmaya teşvik edilir.)

She works as a co-founder of a small technology startup.
(O, küçük bir teknoloji girişiminin kurucu ortağı olarak çalışıyor.)

Contra (Karşıt, Zıt) İngilizce Eki ile Sözcük Türetme

“Contra-” ön eki İngilizce kelimelerde karşıt, zıtlık içeren anlamlarına gelmektedir. Aşağıdaki tabloda yer alan “contra-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Contradict

Çelişmek, zıttını söylemek

Contraindicate

Tedavinin uygun olmadığını göstermek

Contraception

Doğum kontrolü

Contravention

Çelişki

Contravener

Aykırı olan

Contrastive

Zıt, karşılaştırmalı

Contralateral

Karşı tarafla ilgili

“Contra-” eki kullanılarak oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.

Her findings contradict the established theory.
(Bulguları yerleşik teoriyi çelişkiye düşürüyor.)

The protesters took a contrarian stance at the meeting.
(Göstericiler toplantıda karşıt bir tutum benimsedi.)

They discovered contraband items at the border checkpoint.
(Sınır noktasında kaçak eşyalar bulundu.)

De (Karşıt, Ters) İngilizce Eki ile Sözcük Türetme

“De-” ön eki İngilizce kelimelere olumsuzluk ve karşıtlık anlamı katarak bulunduğu sözcüğü negatifleştirir. Aşağıdaki tabloda yer alan “-de” ön eki almış kelimeleri ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Deactivate

Etkisizleştirmek

Decode

Deşifre etmek

Decommission

Hizmetten ayrılma

Decompose

Çözünmek, ayrışmak

Deconstruct

Parçalara ayırmak

Decontaminate

Bulaşıcı maddelerden temizlemek

Deflate

Havasını indirmek, fiyat düşürmek

Deform

Biçimini bozmak

Derail

Raydan çıkarmak

“De-” ön eki ile oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için hazırladığımız cümle örnekleri ve Türkçe çevirileri aşağıda yer almaktadır.

The central bank decided to devalue the currency.
(Merkez bankası para birimini değersizleştirmeye karar verdi.)

We must deconstruct the argument to find its flaws.
(Argümanı kusurlarını bulmak için sökmek gerekiyor.)

Please deactivate the account if you no longer use it.
(Hesabı artık kullanmıyorsan lütfen devre dışı bırak.)

Inter (Arası, Arasında) İngilizce Eki ile Sözcük Türetme

“Inter-” ön eki İngilizce kelimelere arası, arasında anlamları katar. Aşağıdaki tabloda yer alan “inter-” ön eki almış kelimeleri ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Interaction

Etkileşim

Intercede

Araya girmek

Interfere

Müdahale etmek

Interlude

Ara dönem

International

Uluslararası

Interrelated

Birbiri ile alakası olan

Intermediate

Orta seviye

Interface

Arayüz

Interdependence

Dayanışma

Intertwined

Birbirine dolanmış, iç içe

Interlocking

İç içe geçmiş

Intermittent

Aralıklı

Interlinked

Birbiriyle bağlantılı

Aşağıda yer alan “Inter-” ön eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyerek, kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilirsiniz.

International students often face cultural adjustment challenges.
(Uluslararası öğrenciler sıklıkla kültürel uyum zorluklarıyla karşılaşır.)

There was a brief interaction between the two scientists.
(İki bilim insanı arasında kısa bir etkileşim oldu.)

The teams will interconnect their systems next month.
(Takımlar gelecek ay sistemlerini birbirine bağlayacak.)

Mis (Yanlış olan, hatalı) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Mis-” ön eki bulundukları kelimelere “yanlış, hatalı” anlamı katar. Aşağıdaki tabloda “mis-” eki alan kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Misbehave

Kötü davranmak

Miscount

Yanlış hesap etmek

Misdirect

Yanlış yön göstermek

Misfortune

Şanssızlık

Mislead

Yanlış yönlendirmek

Mismatch

Yanlış eşleşme

Misplace

Yanlış yere koymak

Misprint

Yanlış basmak

Misquote

Birinin sözünü yanlış tekrarlamak

Misremember

Yanlış hatırlamak

Misspell

Yanlış hecelemek

Mistreat

Kötü davranmak

Misunderstand

Yanlış anlamak

“Mis-” ön eki alan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için hazırladığımız cümle örnekleri aşağıda yer almaktadır.

He misunderstood the instructions and missed the deadline.
(Talimatları yanlış anladı ve son teslim tarihini kaçırdı.)

They misplace important documents sometimes.
(Bazen önemli evrakları yanlış yere koyuyorlar.)

The manager misjudged the project’s complexity.
(Yönetici projenin karmaşıklığını yanlış değerlendirdi.)

 

Multi (Çoğul, Birden çok) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Multi-” ön eki İngilizce kelimelere getirildiğinde çoklu, birden çok anlamı verir. “Multi-” ön eki almış kelimeler aşağıdaki tabloda anlamlarıyla birlikte yer almaktadır.

Word

Kelime

Multicellular

Çok hücreli

Multicolored

Çok renkli

Multicultural

Çok kültürlü

Multifaceted

Çok yüzlü

Multiform

Çok şekilli

Multilateral

Çok kenarlı, çok taraflı

Multilayered

Çok katmanlı

Multimillionaire

Multimilyoner

“Multi-” ön eki alan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için hazırladığımız cümle örnekleri aşağıda yer almaktadır.

The festival features a multicultural lineup of performers.
(Festival, çokkültürlü bir performans kadrosuna sahip.)

She is a multitalented artist who paints and composes music.
(O, hem resim yapan hem de müzik besteleyen çok yetenekli bir sanatçı.)

The company offers a multimedia learning platform.
(Şirket, çoklu ortam eğitim platformu sunuyor.)

Non (Olmayan, dışında kalan) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Non-” ön eki İngilizce kelimelere olmayan, dışında kalan anlamları katar. Aşağıdaki tabloda yer alan “non-” ön eki almış kelimeleri ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Nonconformist

Topluluğa uymayan

Nonsmoker

Sigara içmeyen

Nonfiction

Kurgu olmayan

Nonscheduled

Programlanmamış

Noncommitted

Yükümlülük altına girmemiş

Noncommissioned

Resmen görevli olmayan

Nonrestrictive

Kısıtlayıcı olmayan

Nonthreatening

Tehdit edici olmayan

Noncancerous

Kanser yapmayan

Nonalcoholic

Alkolsüz

Aşağıda yer alan “non-” ön eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyerek bu kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilirsiniz.

This area is non-smoking by law.
(Bu alanda yasaya göre sigara içilmez.)

He gave a noncommittal answer to avoid conflict.
(Çatışmadan kaçınmak için kararsız bir yanıt verdi.)

They sell nonperishable food items at the market.
(Pazarda bozulmayan gıda maddeleri satıyorlar.)

Out (Dahası, fazlası) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Out-” ön eki İngilizce kelimelere dahası, fazlası, dışında anlamları katar. Aşağıdaki tabloda yer alan “out-” ön eki almış kelimeleri ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Outrageous

Şoke edici

Outpatient

Ayakta tedavi edilen hasta

Outperform

Daha iyi yapmak

Outpour

Taşma, içini dökme

Outcompete

Üstün gelmek

Outgoing

Dışa dönük

Outdoor

Dış mekan

Outfielder

Dış saha oyuncusu

Outflowing

Dışarı akan

Outcome

Sonuç

Outcast

Dışlanmış

Outclass

Üstünlük sağlamak

Outrun

Daha hızlı koşmak, kaçmak

Outlook

Görünüm

Outbreak

Salgın, başlama, patlak verme

Aşağıda yer alan “out-” ön eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyerek bu kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilirsiniz.

She managed to outshine her rivals in the competition.
(Yarışmada rakiplerini gölgede bırakmayı başardı.)

The athlete consistently outperformed expectations.
(Sporcu sürekli beklentilerin üzerinde performans gösterdi.)

They plan to outgrow the current office by next year.
(Gelecek yıl mevcut ofisi aşacak şekilde büyümeyi planlıyorlar.)

Over (Aşırı) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Over-” ön eki getirildiği İngilizce sözcüklere aşırı, üst anlamı katar. Aşağıdaki tabloda yer alan “over-” ön eki almış kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Overboard

Gemiden denize

Overcoat

Palto

Overhang

Üzerinde asılı kalmak, üzerine süslü şeyler asmak

Overlap

Örtüşmek

Overlord

Derebeyi

Overrun

Makine vb fazla çalıştırmak

Overthrow

Alaşağı etmek

Overact

Abartılı davranmak

Overactive

Aşırı aktif

Overcrowded

Fazla kalabalık

Overfull

Fazla dolu

Oversupply

Fazla tedarik etmek

Overweight

Fazla kilolu

Overcome

Üstesinden gelmek

Aşağıda yer alan “over-” ön eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyerek bu kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilirsiniz.

He tends to overestimate his own abilities.
(Kendi yeteneklerini fazla abartma eğiliminde.)

The soup is overcooked and tastes bland.
(Çorba fazla pişmiş ve tatsız.)

She felt overwhelmed by the amount of work.
(İş miktarı karşısında bunalmış hissetti.)

Post (Sonrası) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Post-” ön eki İngilizce kelimelerde sonrası anlamlarına gelmektedir. Aşağıdaki tabloda yer alan “post-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Postgame

Oyun sonrası

Postseason

Sezon sonrası

Postpone

Ertelemek

Postnatal

Doğum sonrası

Postgraduate

Mezuniyet sonrası, lisansüstü

“Post-” ön eki kullanılarak oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.

After the war, many countries entered a postwar rebuilding phase.
(Savaştan sonra birçok ülke savaş sonrası yeniden yapılanma dönemine girdi.)

They published a postscript with additional notes.
(Ek notlarla birlikte bir dipnot yayınladılar.)

She started a postdoctoral fellowship at the university.
(Üniversitede doktora sonrası bir burs programına başladı.)

Pre (Öncesi) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Pre-” ön eki getirildiği İngilizce kelimelere öncesi anlamı verir. Aşağıdaki tabloda yer alan “pre-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Prefix

Ön ek

Prejudice

Ön yargı

Preview

Önceden görmek

Prevent

Önlemek

Predict

Tahmin etmek

Prepare

Hazırlanmak

Precaution

Önceden alınan önlem

Preschool

Okul öncesi

Preorder

Ön sipariş

Precook

Önceden pişirmek

“Pre-” ön eki kullanılarak oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.

Please preview the document before the meeting.
(Toplantıdan önce belgeye göz atın lütfen.)

The region experienced a preindustrial economy for centuries.
(Bölge yüzyıllarca sanayileşme öncesi bir ekonomi yaşadı.)

They prefer to preheat the oven before baking.
(Pişirmeden önce fırını önceden ısıtmayı tercih ederler.)

Re (Tekrar) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Re-” ön eki getirildiği İngilizce kelimelere tekrar anlamı verir. İşte sizler için ‘’re-‘’ eki alan sözcükler:

Word

Kelime

Rebuild

Yeniden inşa etmek

Rewrite

Yeniden yazmak

Redo

Yeniden yapmak

Revise

Tekrar gözden geçirmek

Reflect

Yansıtmak

Relive

Yeniden yaşamak

Repeat

Tekrarlamak

Revenge

İntikam almak

Retrieve

Geri almak

Return

Geri dönmek

Replay

Yeniden oynamak, yeniden çalmak

Refresh

Tazelemek

“Re-” ön eki kullanılarak oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.

She decided to rewrite the introduction for clarity.
(Netlik için giriş bölümünü yeniden yazmaya karar verdi.)

We need to reconsider our strategy.
(Stratejimizi tekrar gözden geçirmemiz lazım.)

He rehearsed the speech several times before the event.
(Etkinlikten önce konuşmayı birkaç kez prova etti.)

Sub (Alt) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Sub-” ön eki bulunduğu İngilizce kelimelere alt anlamı katar. Aşağıda yer alan “sub-” ön eki almış kelime örneklerini ve Türkçe anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Subject

Konu

Subway

Metro

Submit

Sunmak, ibraz etmek

Subtle

Hemen göze çarpmayan

Submarine

Denizaltı

Subheading

Alt başlık

Submerge

Suyun içine batırmak

“Sub-” ön eki kullanılarak oluşturulan kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.

The submarine dove beneath the waves.
(Denizaltı dalgaların altına daldı.)

She submitted the report to the supervisor.
(Raporu gözetmene teslim etti.)

The city has a large subway network.
(Şehrin geniş bir metro ağı var.)

Super (Daha gelişmiş) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Super-” ön eki bulunduğu İngilizce kelimelere daha gelişmiş anlamı kadar. Aşağıda yer alan “super-” ön eki almış kelime örneklerini ve Türkçe anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Superman

Süper adam

Superstar

Süper star

Superintendent

Amir, yönetici, başkomiser

Supervisor

Denetmen

Superlative

En üstün derece

“Super-” ön eki kullanılarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.

The team enjoyed a superb performance last night.
(Takım dün gece mükemmel bir performans sergiledi.)

She supervises three junior researchers in the lab.
(Laboratuvarda üç genç araştırmacıyı denetliyor.)

That solution seems superfluous in this context.
(Bu bağlamda o çözüm gereksiz görünüyor.)

Uni (Tek, yalnız) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Uni-” ön eki İngilizce kelimelere tek, yalnız anlamı katmak için kullanılır. Aşağıdaki tabloda yer alan “uni-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Unicameral

Tek meclisi olan parlamento

Unicorn

Tek boynuzlu at

Unicycle

Tek tekerlekli bisiklet

Uniform

Üniforma

Unify

Bütünleştirmek, birleştirmek

Unilateral

Tek yanlı

Union

Birlik

Unique

Tek, eşsiz

Unisex

İki cinsiyet için de uygun

Unit

Birlik

Unite

Birleştirmek

“Uni-” ön eki kullanılarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.

He rode a unicycle in the circus show.
(Sirk gösterisinde tek tekerlekli bisiklet sürdü.)

The university offers a wide range of courses.
(Üniversite geniş bir ders yelpazesi sunuyor.)

They emphasized unity during the difficult times.
(Zor zamanlarda birlik vurguladılar.)

H2 Under (Altında, hâlinde) Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“Under-” ön eki İngilizce kelimelere altında, halinde anlamı katmak için kullanılır. Aşağıdaki tabloda yer alan “under-” eki kullanılarak türetilmiş kelime örneklerini ve anlamlarını inceleyelim.

Word

Kelime

Underarm

Koltuk altı

Underbrush

Ağaç altındaki çalılık

Underwear

İç giyim

Underclothes

İç giyim

Undercooked

Pişmemiş

Undercurrent

Gizli etki, dip akıntısı

Underdog

Kazanma şansı az olan kimse

Underestimate

Küçümsemek

Undervalue

Küçümsemek, azımsamak

Underfoot

Ayak altı, hor görülmüş

“Under-” ön eki kullanılarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavramak için aşağıda yer alan cümle örneklerini ve Türkçe çevirilerini inceleyelim.

The project is currently under review.
(Proje şu anda inceleme altında.)

He felt underpaid for the amount of work he did.
(Yaptığı iş miktarına göre az ödenmiş hissetti.)

They live under constant pressure at the company.
(Şirkette sürekli baskı altında yaşıyorlar.)

İngilizcede Son Ekler ile Sözcük Türetme

Kelimelerin anlamını değiştirerek yeni kelime üretmek için kelimelerin sonuna eklenen eklere “suffix” yani son ek adı verilir. Son eklerin hangi amaçla kullanıldıklarını bilirseniz, bu eklerin kullanıldığı türemiş kelimelerin anlamını tahmin edebilirsiniz. Aşağıda son eklerin kelimelere getirdikleri anlamlar ve bu kelimelere örnekler yer almaktadır.

-Er Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“-Er” son eki, çoğunlukla kelime kökünde belirtilen işi yapan kişiden bahsetmek için kullanılır. Genellikle bu eki alan kelimeler mesleklerdir. Aşağıdaki tabloda “-er” son eki alan kelimeler ve Türkçe anlamları yer almaktadır.

Word

Kelime

Reporter

Muhabir

Fighter

Dövüşçü

Watcher

İzleyici

Writer

Yazar

Listener

Dinleyici

Calculator

Hesap makinesi

Conductor

Kondüktör

Teacher

Öğretmen

Banker

Bankacı

Cooker

Aşçı

“-Er” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-er” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.

The teacher explained the concept clearly.
(Öğretmen kavramı açıkça anlattı.)

A baker starts very early in the morning.
(Fırıncı sabah çok erken başlar.)

The runner crossed the finish line first.
(Koşucu bitiş çizgisini birinci geçti.)

-Ment Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“-Ment” son eki genellikle fiilleri isme dönüştürmek için kullanılır. Aşağıdaki tabloda “-ment” son eki almış kelime örnekleri ve anlamları yer almaktadır.

Word

Kelime

Development

İlerleme, gelişme

Punishment

Cezalandırma

Unemployment

İşsizlik

Disappointment

Hayal kırıklığı

Accomplishment

Başarı

Understatement

Olduğundan hafif beyan etme

Acknowledgment

Onay, kabul etme

Discouragement

Cesaretini kırma

“-Ment” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ment” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.

Their agreement was signed yesterday.
(Anlaşmaları dün imzalandı.)

The new development will boost the local economy.
(Yeni yapılaşma yerel ekonomiyi canlandıracak.)

She showed great achievement in her studies.
(Çalışmalarında büyük başarı gösterdi.)

-Ism Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“-Ism” son eki genellikle kavram veya ideolojilerden bahsetmek için kullanılır. Aşağıdaki tabloda “-ism” son eki almış kelimeler ve Türkçe anlamları yer almaktadır.

Word

Kelime

Fundamentalism

Köktencilik

Utilitarianism

Menfaatçılık

Constructivism

Yapısalcılık

Sensationalism

Heyecan ve coşku merakı

Traditionalism

Gelenekçilik

Exceptionalism

İstisnacılık

Existentialism

Varoluşçuluk

“-Ism” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ism” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.

Realism in art aims to represent life accurately.
(Sanatta realizm hayatı doğru temsil etmeyi amaçlar.)

Capitalism shapes many economic policies.
(Kapitalizm birçok ekonomik politikayı şekillendirir.)

Optimism helped them cope with setbacks.
(İyimserlik onların aksiliklerle başa çıkmasına yardımcı oldu.)

-Ist Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“-Ist” son eki İngilizce kelimelere getirildiğinde genellikle o kelimede bahsedilen işi yapan kişiyi tanımlar. Aşağıdaki tabloda “-ist” son eki alan kelime örnekleri ve Türkçe anlamları yer almaktadır.

Word

Kelime

Socialist

Sosyalist

Capitalist

Kapitalist

Scientist

Bilim insanı

Realist

Gerçekçi

Artist

Sanatçı

Tourist

Turist

Journalist

Gazeteci

“-Ist” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ist” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.

The artist unveiled his latest painting.
(Sanatçı son tablosunu ortaya çıkardı.)

She is a specialist in medieval literature.
(O, ortaçağ edebiyatı konusunda bir uzman.)

The pianist received a standing ovation.
(Piyanist ayakta alkışlandı.)

İngilizcede İsimden Fiil Türetmek için Kullanılan Ekler

İngilizcede kelime türetme yöntemlerinden biri de isimleri fiil haline getirmektir. İsimleri fiil haline getirmek için kullanılan belli ekler vardır. İsimden fiil türetmek için kullanılan ekler aşağıda yer alan başlıklarda işlenmiştir.

-Ify Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

İsimden fiil türetirken kullanılan eklerden biri “-ify” son ekidir. “-ify” son eki alarak isimden fiile dönüşen kelimelere örnekler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Word

Kelime

Diversify

Çeşitlendirmek

Intensify

Yoğunlaştırmak

Exemplify

Örneklendirmek

Indemnify

Dokunulmazlık vermek

Personify

Karakterize etmek

Specify

Belirtmek (ayrıntılı)

“-Ify” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ify” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.

They will simplify the process to save time.
(Zaman kazanmak için süreci basitleştirecekler.)

The artist tried to beautify the old building.
(Sanatçı eski binayı güzelleştirmeye çalıştı.)

Can you clarify your main point?
(Ana fikrini netleştirebilir misin?)

-Ise Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

İsimden fiil türetirken kullanılan bir diğer ek “-ise” son ekidir. “-ise” son eki alarak isimden fiile dönüşen kelimelere örnekler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Word

Kelime

Advertise

Reklamını yapmak

Advise

Öneri vermek

Apprise

Bilgi vermek, haber yapmak

Chastise

Cezalandırmak, ağır şekilde azarlamak

Circumcise

Sünnet etmek

Comprise

Kapsamak, içermek

Compromise

Anlaşmak, uzlaşmak

“-Ise” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ise” son eki almış kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.

She realised the error only after submitting the form.
(Formu gönderdikten sonra hatayı fark etti.)

The committee will finalise the agenda tomorrow.
(Komite toplantı gündemini yarın sonuçlandıracak.)

They customised the software for local users.
(Yazılımı yerel kullanıcılar için özelleştirdiler.)

İngilizcede İsimden Sıfat Türetmek için Kullanılan Ekler

İngilizcede kelime türetmenin bir diğer yolu da isimleri (nouns) sıfatlara (adjectives) dönüştürmektir. İsimleri sıfat haline getirmek için kullanılan ekler aşağıda yer alan başlıklarda işlenmiştir.

-Ic Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“-Ic” son eki ile isimler sıfatlara dönüştürülebilir. Aşağıdaki tabloda “-ic” son eki alarak isimden sıfata dönüşmüş kelimelere örnekler yer almaktadır.

Word

Kelime

Classic

Klasik

Drastic

Şiddetli, esaslı, ciddi seviyede

Arctic

Buzul, kutup

Basic

Temel, esas

Aerobic

Aerobik, havada yaşayan

Dramatic

Dramatik

Exotic

Egzotik

“-Ic” son eki alarak türetilen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-ic” son eki almış kelimelerle cümle örnekleri hazırladık.

His poetic style impressed the audience.
(Onun şiirsel üslubu dinleyicileri etkiledi.)

The economic outlook is improving slowly.
(Ekonomik görünüm yavaşça iyileşiyor.)

The metallic surface reflected the light.
(Metal yüzey ışığı yansıttı.)

-proof Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“-Proof” son eki ile isimler sıfata dönüştürülebilir. Bu ek, getirildiği isimlere geçirmez, dayanıklı anlamı katar. Aşağıdaki tabloda “-proof” son eki alarak isimden sıfata dönüşmüş kelimelere örnekler yer almaktadır.

Word

Kelime

Foolproof

Dört dörtlük, mükemmel

Ovenproof

Fırına girebilen

Fireproof

Ateş geçirmez

Windproof

Rüzgar geçirmez

Heatproof

Sıcak geçirmez

Leakproof

Sızıntı geçirmez

Rustproof

Pas tutmaz

Waterproof

Suya dayanıklı

Bullet-proof

Kurşun geçirmez

“-Proof” son eki alarak isimden sıfata dönüşen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-proof” son eki almış kelimelerle cümle örnekleri hazırladık.

We bought a waterproof jacket for the trip.
(Gezi için su geçirmez bir ceket aldık.)

The plan seemed foolproof at first.
(Plan ilk başta kusursuz gibi görünüyordu.)

They used bulletproof glass in the bank.
(Bankada kurşungeçirmez cam kullandılar.)

-free Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“-Free” son eki, isimleri sıfata dönüştürmek için kullanılan eklerden biridir. Bu ek, getirildiği isimlere “-sız/-siz” anlamı katar. Aşağıdaki tabloda “-free” son eki alarak isimden sıfata dönüşmüş kelimelere örnekler yer almaktadır.

Word

Kelime

Carefree

Kaygısız, üzüntüsüz

Germfree

Mikropsuz

Sugar-free

Şekersiz

Scotfree

Kazasız belasız, sağ salim

Woodfree

Hamur kağıt

Dustfree

Tozsuz

Gluten-free

Glutensiz

Lactose-free

Laktozsuz

Alcohol-free

Alkolsüz

“-Free” son eki alarak isimden sıfata dönüşen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-free” son eki almış kelimelerle cümle örnekleri hazırladık.

This product is sugar-free and suitable for diabetics.
(Bu ürün şekersizdir ve diyabetikler için uygundur.)

We enjoyed a duty-free shopping session at the airport.
(Havalimanında gümrüksüz satış mağazalarından alışveriş yaptık.)

He prefers a smoke-free environment.
(Tütünsüz bir ortamı tercih ediyor.)

-less Son Eki ile İngilizce Sözcük Türetme

“-Less” son eki, isimleri sıfata dönüştürmek için kullanılan eklerden biridir. Bu ek, getirildiği isimlere “-sız/-siz” ve “-mez/-maz” anlamı katar. Aşağıdaki tabloda “-less” son eki alarak isimden sıfata dönüşmüş kelimelere örnekler yer almaktadır.

Word

Kelime

Harmless

Zararsız

Careless

Umursamaz

Nameless

Adsız

Heartless

Kalpsiz

Meaningless

Anlamsız

Countless

Sayısız

Useless

İşe yaramaz, kullanışsız

Doubtless

Kuşkusuz

Endless

Sonsuz

Fearless

Korkusuz

Helpless

Çaresiz

Homeless

Evsiz

Tasteless

Lezzetsiz, zevksiz

Shameless

Utanmaz, terbiyesiz

“-Less” son eki alarak isimden sıfata dönüşen kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için “-less” son eki almış kelimelerle cümle örnekleri hazırladık.

She felt helpless in that situation.
(O durumda çaresiz hissetti.)

The careless mistake cost them dearly.
(Dikkatsiz hata onlara pahalıya mal oldu.)

His fearless attitude inspired the team.
(Onun korkusuz tavrı takımı motive etti.)

İngilizcede Sözcüklerin Hem Fiil hem de İsim Olarak Kullanılabilmesi (Conversion)

İngilizcede bir kelimenin hem isim hem de fiil olarak kullanılabilmesine conversion (dönüştürme) adı verilir. Bu sayede ek getirmeden kelimenin anlamı değiştirilmiş, yani yeni anlamda bir kelime türetilmiş olur. Aynı kelimenin nasıl hem isim hem de fiil olarak kullanıldığını daha iyi kavrayabilmeniz için aşağıda bu kelimelerle örnek cümleler yer almaktadır.

Please email the report to me by noon. / I received your email this morning.
(Lütfen raporu öğlene kadar bana e-posta ile gönder. / Bu sabah e-postanı aldım.)

Can you book a table for two? / I found an old booking confirmation.
(İki kişilik bir masa rezervasyonu yapabilir misin? / Eski bir rezervasyon onayı buldum.)

They will run the experiment tomorrow. / She went for a quick run in the park.
(Deneyi yarın yürütecekler. / Parkta kısa bir koşuya çıktı.)

İngilizcede Bileşik Kelime Türetme (Compounding)

İngilizcede iki farklı sözcüğü birleştirerek yeni bir sözcük oluşturmaya “compounding” (birleştirme) adı verilir. İki ayrı kelimenin birleşimiyle oluşturulan kelimenin artık yeni bir anlamı vardır. Aşağıdaki tabloda hangi kelimelerin birleştirildiği gösterilerek bileşik kelimelere örnekler verilmiştir.

Word (Kelime)Word (Kelime)Compound (Bileşik Kelime)
Earth (Yeryüzü)Quake (Sarsıntı)Earthquake (Deprem)
Fire (Yangın)Fighter (Dövüşçü)Firefighter (İtfaiyeci)
Heart (Kalp)Breaking (Kırılma)Heartbreaking (Yürek burkucu)
Body (Vücut)Guard (Siper)Bodyguard (Koruma)
Fire (Ateş)Fly (Sinek)Firefly (Ateşböceği)
Lady (Hanımefendi)Bug (Böcek)Ladybug (Uğur Böceği)
Butter (Yağ)Fly (Sinek)Butterfly (Kelebek)
Sun (Güneş)Rise (Yükselmek)Sunrise (Gündoğumu)
Green (Yeşil)House (Ev)Greenhouse (Sera)
Bed (Yatak)Room (Oda)Bedroom (Yatak odası)
Living (Yaşamak)Room (Oda)Living-room (Oturma odası)
Run (Koşmak)Way (Yol)Runway (Podyum)

Bileşik kelimelerin anlamlarını daha iyi kavrayabilmeniz için aşağıda yer alan bileşik kelimelerle cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.

I wrote my notes in a new notebook.
(Notlarımı yeni bir deftere yazdım.)

Please bring a toothbrush and toothpaste for the trip.
(Gezi için bir diş fırçası ve diş macunu getir lütfen.)

The airport shuttle arrives every thirty minutes.
(Havaalanı servisi her otuz dakikada bir geliyor.)

İngilizcedeki Düzensiz Fiillerden Meydana Gelen Sözcükler

İngilizcede bazı sözcükler çekimlendiği zaman sonuna “-ed” eki almazlar. Düzensiz şekilde, belli bir kural olmadan dönüşüme uğrarlar. Bu düzensiz fiillere örnekler ve çekimlenmiş halleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

V1 (Birinci hal)

V2 (İkinci hal)

V3 (Üçüncü hal)

Arise (yükselmek)

Arose

Arisen

Awake (uyanmak)

Awoke

Awoken

Bear (taşımak, çekmek, katlanmak)

Bore

Borne

Beat (dövmek)

Beat

Beaten

Become (dönüşmek)

Became

Become

Begin (başlamak)

Began

Begun

Bend (bükmek)

Bent

Bent

Bet (iddiaya girmek)

Bet

Bet

Bid (teklif etmek)

Bid

Bid

Düzensiz fiilleri daha iyi kavramak için aşağıda yer verilen düzensiz fiillerle kurulmuş cümle örneklerini inceleyebilirsiniz.

The teacher explained yesterday’s lesson clearly. (teacher ← teach)
(Öğretmen dünkü dersi açıkça anlattı.)

An experienced driver handled the difficult road conditions. (driver ← drive)
(Deneyimli bir sürücü zorlu yol koşullarını yönetti.)

The singer performed three new songs at the concert. (singer ← sing)
(Şarkıcı konserde üç yeni şarkı seslendirdi.)

İngilizce Kelime Türetme Kuralları ve İngilizce Ekler ile İlgili Sık Sorulan Sorular

“Prefix” nedir?

Prefix, bir kelimenin başına gelerek onun anlamını değiştiren veya genişleten ön ektir.

“Suffix” nedir?

Suffix, bir kelimenin sonuna gelerek anlamını veya kelime türünü değiştiren son ektir.

İngilizce kelime türetme nedir?

İngilizce kelime türetme, mevcut kelimelere ekler getirilerek ya da farklı yapısal yöntemler kullanılarak yeni kelimeler oluşturma sürecidir.

İngilizcede “compound” ne demek?

İngilizcede “compound”, iki ya da daha fazla kelimenin birleşerek tek bir anlam taşıyan yeni bir kelime oluşturması anlamına gelir.

Özel öğretmeninle canlı ve
bire bir İngilizce dersleri
için hemen kayıt ol !

Hemen Bilgi Al

Alanında uzman yüzlerce
İngilizce öğretmeni arasından
dilediğini seç ve canlı
derslerle İngilizce öğren!

Hemen Bilgi Al

Teacher Nicole

Ücretsiz Deneme Dersi İçin Formu Doldurun!

* Kayıt olarak, English Guru’nun  Kullanıcı Sözleşmesi ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş sayılırsınız.